Baby

Alles wat je moet weten over de fopspeen

alles wat je moet weten over de fopspeen

Veel ouders hebben voor hun kind de beschikking over minimaal één speen. Een fopspeen is een speen waar geen fles aan zit. Op de fopspeen kan je baby zuigen. Meestal is die gemaakt van rubber of siliconen. Vaak wordt de speen gebruikt om de baby te kalmeren of om langzaam in slaap te sussen. De baby zuigt gewoon op de speen. Om ervoor te zorgen dat je baby de speen niet door kan slikken, zit er een rubberen of plastic schildje op.

Wat is een fopspeen?

Zoals hierboven al benoemd is een fopspeen een speen waar geen fles aan zit. De fopspeen is bedoeld om aan de zuigbehoefte van de baby te voldoen zonder dat je de baby hierbij eten of drink moet geven. Door het schildje wat op de speen zit, is het niet mogelijk dat de baby de speen per ongeluk doorslikt.

De fopspenen zijn er in veel verschillende vormen. De meest voorkomende en meest bekende is de kersvorm. Deze vorm heeft een ronde top om zoveel mogelijk op de vorm van een borst te lijken. Een andere bekende speenvorm is de dentalspeen. Deze speen heeft een platte, schuin aflopende vorm.

Waar komt de fopspeen vandaan?

Door middel van opgravingen uit onder andere Italië en Griekenland is gebleken dat de speen al minimaal 3000 jaar oud is. Hier werden spenen gevonden met een koordje die naar alle waarschijnlijkheid om de nek van de baby gedaan werd.

Uit literatuur op medisch gebied wordt er voor het eerst over een fopspeen gesproken in 1473 in Duitsland. Er wordt aangenomen dat de eerste gezoete spenen duizenden jaren geleden al werden gebruikt om de baby’s te kalmeren. Deze gezoete spenen waren niet meer dan knotjes van stof. Deze knotjes werden in honing gedoopt en vervolgens in de mond van de baby gedaan. Men dacht dat honing een genezende werking had, waardoor ze hiervoor hadden gekozen.

In 1949 werd in Duitsland door twee artsen een speen speciaal voor baby’s ontwikkeld om op een gezonde en hygiënische manier te voldoen aan de zuigbehoefte van de baby’s. Dit was de officiële start van de fopspeen.

Hoe leert een baby de speen te gebruiken?

Vanaf welk moment de baby de speen op een juiste manier kan gebruiken, is afhankelijk van de motorische ontwikkeling van de baby. De ene baby kan rond de 6 maanden al goed leren om te gaan met een speen terwijl dit bij een andere baby rond de 8 maanden lukt. Let dus goed op de ontwikkeling van je baby.

Als je ziet dat je baby klaar is om zelf de speen te pakken en in zijn mond te stoppen, probeer dit dan vooral te stimuleren en niet meer zelf de speen in zijn mondje te stoppen.

Voordelen fopspeen

Een fopspeen biedt zowel aan de ouders als aan de baby verschillende voordelen. Het eerste voordeel is dan echt wel dat je baby door middel van een fopspeen tot rust gebracht kan worden. Indien wiegen niet helpt, kan de fopspeen juist wel de oplossing zijn bij krampjes of ander soort pijnen. Dit komt doordat het zuigen op een fopspeen de baby doet denken aan het zuigen aan de borst; de veilige omgeving van de moeder.

Daarnaast blijkt uit verschillende studies dat het zuigen op een fopspeen beter is dan het zuigen op de duim. Door het zuigen op de duim kan de stand van de kaak veranderen. Het gevolg daarvan is dat dit permanent is en in een later stadium de stand van de tanden van het gebied bepaalt. Wanneer de baby op een speen zuigt dan is de kans dat de stand van de kaak veranderd een stuk minder.

Uit verschillende onderzoeken komt nog een voordeel van een fopspeen naar voren. Een fopspeen vermindert namelijk de kans op wiegendood. Dit komt doordat het zuigen de ontwikkeling van de mond- en kaakspieren stimuleert. Hierdoor komt de tong meer naar voren te staan en blijft de luchtweg vrij. Tegelijkertijd slapen baby’s die op een speen zuigen minder diep, draaien ze minder vaak in bed en leert de baby sneller om het hoofdje opzij te draaien. Als zij dit niet doen, drukt de speen namelijk in hun gezicht.

Nadelen fopspeen

Zodra er voordelen aan een product zijn, zijn er eigenlijk ook direct wat nadelen aan te wijzen. Een eerste nadeel is te koppelen aan de melkproductie in de borsten van de moeder. Als de baby de behoefte heeft om aan iets te zuigen dan is dat vaak omdat hij honger heeft. Wanneer je een fopspeen geeft dan wordt er in ieder geval voldaan aan de zuigbehoefte. Maar als de baby aan de borst drinkt dan ontvangen de borsten een signaal dat er melk aangemaakt moet worden. Dat betekent dus als de baby op een fopspeen zuigt dat de borsten dit signaal niet ontvangen. Uiteindelijk kan dit ervoor zorgen dat de melkproductie in de borsten niet optimaal op gang komt.

Een ander nadeel is dat de zuigtechniek op een speen anders is dan de zuigtechniek die de baby aan de borst moet toepassen. Als de baby op eenzelfde manier aan de borst gaat zuigen, als aan de speen dan kan dit problemen veroorzaken. Voorbeelden van dit soort problemen zijn onvoldoende voeding en tepelkloven.

Tot slot is uit Nederlands onderzoek naar voren gekomen dat er een verband bestaat tussen het zuigen op een speen en een middenoorontsteking. Dit komt doordat de speen snel vies kan worden wat ervoor zorgt dat je baby meer risico loopt om spruw te krijgen. Mocht jouw baby dus vaak last hebben van een middenoorontsteking dat is het verstandig om te stoppen met gebruik te maken van een fopspeen.

Hoe bouw je het gebruik van een fopspeen af?

De manier waarop je het gebruik van een fopspeen het beste kan afbouwen is grotendeels afhankelijk van de leeftijd van de baby en de behoefte van de baby. In de eerste vier maanden is het redelijk makkelijk om de speen weg te halen bij de baby, omdat hij waarschijnlijk na twee dagen het bestaan van de speen al niet meer weet.

Vervolgens begint het temperament van een baby een beetje mee te spelen en te bepalen hoe makkelijk het is om verder af te bouwen. Op het algemeen is het tussen de vier en zes maanden ook nog prima te regelen om te stoppen met de speen. Men zegt dat de baby tussen de vier en zes maanden één week de tijd nodig heeft om de speen te vergeten.

Vanaf de zes tot de acht maanden wordt het afbouwen van het gebruik van de fopspeen een grijs gebied en is het onder andere afhankelijk van de motorische ontwikkeling van de baby. Als je wil dat je baby snel van de speen afkomt dan is dit wel het moment om de speen af te pakken en niet meer terug te halen. Aan het begin zal je baby veel huilen om de speen maar dit zal op een gegeven moment minder worden. De ene baby is er na drie dagen al aan gewend terwijl een andere baby hier tien dagen voor nodig heeft.

Na acht maanden wordt het steeds moeilijk om de speen af te pakken, omdat de baby dan een emotionele band heeft opgebouwd met de speen. Alsnog kan je er dan voor kiezen om de speen weg te halen bij de baby maar dit zal een stuk moeilijker worden.

Tips voor het gebruik van een fopspeen

Wanneer je gebruik gaat maken van een fopspeen voor je baby is het handig om een aantal dingen juist wel of niet te doen. Deze tips hebben we speciaal voor jou uitgezocht.

De eerste tip is om op tijd te beginnen. Eerder hebben we aangegeven dat het het makkelijkste is om voor de 8 maanden te stoppen met het gebruik van een fopspeen maar in veel gevallen is dit lastig haalbaar. Het advies is wel om in ieder geval met de speen te stoppen, voordat je kindje begint met het wisselen van zijn melkgebit.

Voor veilig gebruik van de fopspeen is het belangrijk dat je als ouder of verzorgende regelmatig de speen checkt op scheurtjes of gaatjes. Als er scheurtjes of gaatjes aanwezig zijn op een speen dan moet je de speen direct vervangen. Mocht er namelijk een stukje losschieten dan wordt de kans op verstikking bij de baby enorm verhoogd. Om dit in ieder geval te voorkomen is het advies om de speen om de zes weken te vervangen.

Zelfs als je de speen om de zes weken vervangt dan is het alsnog verstandig om in de zes weken dat je de speen wel gebruikt de speen uit te koken. Dit draagt namelijk bij aan een betere hygiëne van de speen. Voor de eerste acht weken is het advies om dit elke dag te doen.

Mocht de speen op de grond vallen dan pakken ouders deze vaak op en stoppen ze de speen vervolgens in hun eigen mond. Doe dit vooral niet! Op deze manier kan je bacteriën die in jouw mond aanwezig zijn, overdragen op je baby wat weer een (negatief) effect kan hebben op de gezondheid van je baby.

Om te voorkomen dat je baby zijn fopspeen kwijtraakt kan je gebruik maken van een koord aan de fopspeen. Dit koordje kan je vaak ook vastmaken aan de kleding van je baby. Wel is het van belang dat je dit koord op een veilige manier gebruikt. Gebruik dit koordje bijvoorbeeld niet als je baby in bed ligt. Dit om te voorkomen dat je baby in het koordje verstrikt raakt. Om verstikking te voorkomen kan je het beste ervoor zorgen dat dit koord in ieder geval maximaal 21 centimeter is.